Akustyka pomieszczeń a akustyka budowlana
W dziedzinie akustyki budynków wyróżnia się dwa podstawowe obszary badań. Pierwszym z nich jest akustyka pomieszczeń (room acoustics), która opisuje sposób rozchodzenia się dźwięku wewnątrz pomieszczenia i jego wpływ na komfort użytkowników. Drugim jest akustyka budowlana, zajmująca się izolacyjnością akustyczną przegród budowlanych.
W praktyce oznacza to, że akustyka pomieszczeń koncentruje się przede wszystkim na jakości odbioru dźwięku w danym wnętrzu. Analizowane są takie parametry jak czas pogłosu, zrozumiałość mowy, poziom hałasu tła czy sposób rozchodzenia się dźwięku w przestrzeni. Z kolei akustyka budowlana dotyczy sytuacji odwrotnej – jej celem jest ograniczenie przenikania dźwięku między pomieszczeniami.
W nowoczesnych przestrzeniach biurowych oba te zagadnienia często się przenikają. W szczególności w biurach typu open space kluczowe jest zrozumienie, w jaki sposób dźwięk rozchodzi się w otwartej przestrzeni i jak wpływa na koncentrację oraz komfort pracy pracowników.
Najczęstsze źródła hałasu w biurach typu open space to:
- rozmowy współpracowników,
- telefony i urządzenia biurowe,
- drukarki i niszczarki dokumentów,
- instalacje techniczne, takie jak wentylacja i klimatyzacja,
- hałas docierający z zewnątrz budynku.
Długotrwałe przebywanie w hałaśliwym środowisku biurowym może prowadzić do spadku koncentracji, zwiększonego zmęczenia oraz obniżenia wydajności pracy. Dlatego projektowanie przestrzeni biurowych powinno opierać się na obiektywnych pomiarach akustycznych, a nie wyłącznie na subiektywnych odczuciach użytkowników.
Jedną z najważniejszych norm regulujących sposób wykonywania takich badań jest ISO 3382-3, która opisuje metody pomiaru parametrów akustycznych w biurach typu open space.
Akustyka biur open space – pomiary zgodnie z ISO 3382-3
Norma ISO 3382-3 dotyczy pomiarów akustycznych w średnich i dużych pomieszczeniach o otwartym planie, takich jak biura, sale obsługi klientów czy przestrzenie administracyjne.
Norma opisuje:
- procedury pomiarowe,
- wymagany sprzęt pomiarowy,
- zakres pomiarów i metodę analizy danych,
- sposób prezentacji wyników w raporcie pomiarowym.
W przeciwieństwie do klasycznych badań akustyki pomieszczeń norma ta koncentruje się głównie na zasięgu przestrzennym dźwięku w pomieszczeniu oraz jego wpływie na
komunikację między pracownikami.
Najważniejsze parametry akustyczne w biurach open space
Podczas pomiarów zgodnych z normą ISO 3382-3 analizowanych jest kilka kluczowych parametrów opisujących rozchodzenie się dźwięku w przestrzeni biurowej.
Tempo zaniku mowy w przestrzeni
Jednym z najważniejszych parametrów jest D₂,S, czyli tempo zaniku poziomu mowy wraz z odległością od źródła. Parametr ten informuje, jak szybko rozmowa prowadzona w jednym miejscu staje się mniej słyszalna w innych częściach biura.
Poziom mowy w odległości 4 metrów
Wskaźnik Lp,A,S,4m określa poziom dźwięku mowy w odległości 4 metrów od osoby mówiącej. Parametr ten pozwala ocenić, czy rozmowy prowadzone przy jednym stanowisku będą zakłócały pracę innych pracowników.
Odległość dekoncentracji i odległość komfortowa
Norma wprowadza także dwa parametry przestrzenne:
- rD (distraction distance) – odległość, przy której rozmowa staje się rozpraszająca dla innych użytkowników przestrzeni,
- rC (comfort distance) – odległość, przy której rozmowa przestaje być wyraźnie słyszalna.
Parametry te są szczególnie istotne przy projektowaniu układu stanowisk pracy.
Dodatkowe parametry akustyki pomieszczeń
Oprócz parametrów opisanych w normie ISO 3382-3 w analizie akustyki wnętrz często uwzględnia się również inne wskaźniki, takie jak:
- czas pogłosu,
- poziom hałasu tła,
- zrozumiałość mowy STI,
- parametry klarowności dźwięku C50 i C80.
Wszystkie te wielkości pomagają lepiej zrozumieć sposób propagacji dźwięku w pomieszczeniu i ocenić jego wpływ na komfort pracy.
Profesjonalne pomiary akustyki pomieszczeń
Profesjonalna analiza akustyki biur typu open space wymaga odpowiedniej aparatury pomiarowej oraz specjalistycznego oprogramowania umożliwiającego analizę wyników zgodnie z obowiązującymi normami.
Jednym z narzędzi wykorzystywanych w takich pomiarach jest moduł Nor850 RA, przeznaczony do analizy akustyki pomieszczeń zgodnie z normami serii ISO 3382.
Moduł ten jest częścią systemu Nor850, który umożliwia przeprowadzenie pełnej procedury pomiarowej oraz automatyczną analizę wyników zgodnie z wymaganiami normy ISO 3382-3. Oprogramowanie pozwala również na szczegółową dokumentację pomiarów, weryfikację poprawności spełnienia kryteriów normy oraz generowanie raportów zawierających wszystkie wymagane parametry akustyczne pomieszczenia.
